(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
8.29. అధ్యాయః 029
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Topics
దుర్యోధనప్రార్థితేన శల్యేన సమయకరణపూర్వకం కర్ణరథసారథ్యస్వీకరణం॥ 1 ॥
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Text

దుర్యోధన ఉవాచ। 8-29-0x(4902)(56293)
ఏవం స భగవాందేవః సర్వలోకపితామహః।
సారథ్యమకరోత్తత్ర బ్రహ్మా రుద్రోఽభవద్రథీ॥ 8-29-1(56294)
రథినోఽభ్యధికో వీర కర్తవ్యో రథసారథిః।
తస్మాత్త్వం పురుషవ్యాఘ్ర నియచ్ఛ తురగాన్యుధి॥ 8-29-2(56295)
యథా దేవగణైస్తత్ర వృతో యత్నాత్పితామహః।
తథాఽస్మాభిర్భవాన్యత్నాత్కర్ణాదభ్యధికో వృతః॥ 8-29-3(56296)
యథా దేవైర్మహారాజ ఈశ్వరాదధికో వృతః।
తథా దేవైర్మహారాజ క్షిప్రం రుద్రస్యవ పితామహః।
నియచ్ఛ తురగాన్యుద్వే రాధేయస్య మహాద్యుతే॥ 8-29-4(56297)
శల్య ఉవాచ। 8-29-5x(4903)
మయాప్యేతన్నరశ్రేష్ఠ బహుశో నరసింహయోః।
కథ్యమానం శ్రుతం దివ్యమాఖ్యానమతిమానుషం॥ 8-29-5(56298)
యథా చ చక్రే సారథ్యం భవస్య ప్రపితామహః।
యథాఽసురాశ్చ నిహతా ఇషుణైకేన భారత॥ 8-29-6(56299)
కృష్ణస్య చాపి విదితం సర్వమేతత్పురా హ్యభూత్॥ 8-29-7(56300)
యథా పితామహో జజ్ఞే భగవాన్సారథిస్తదా।
అనాగతమతిక్రాంతం వేద కృష్ణోఽపి తత్త్వతః॥ 8-29-8(56301)
ఏతదర్థం విదిత్వాఽపి సారథ్యముపజగ్మివాన్।
స్వయంభూరివ రుద్రస్య కృష్ణః పార్థస్య భారత॥ 8-29-9(56302)
యది హన్యాచ్చ కౌంతేయం సూతపుత్రః కథంచనః।
దృష్ట్వా పార్థం హి నిహతం స్వయం యోత్స్యతి కేశవః॥ 8-29-10(56303)
శంఖచక్రగదాపాణిర్ధక్ష్యతే తవ వాహినీం।
న చాపి తస్య క్రుద్ధస్య వార్ష్ణేయస్య మహాత్మనః।
స్థాస్యతే ప్రత్యనీకేషు కశ్చిదత్ర నృపస్తవ॥ 8-29-11(56304)
సంజయ ఉవాచ। 8-29-12(56305)
తం తథా భాషమాణం తు మద్రరాజమరిందమః।
ప్రత్యువాచ మహాబాహురదీనాత్మా సుతస్తవ॥ 8-29-12(56306)
మావమంస్థా మహాబాహో కర్ణం వైకర్తనం రణే।
సర్వశస్త్రభృతాం శ్రేష్ఠం సర్వశాస్త్రార్థపరాగం॥ 8-29-13(56307)
యస్య జ్యాతలనిర్ఘోషం శ్రుత్వా భయకరం మహత్।
పాండవేయాని సైన్యాని విద్రవంతి దిశో దశ॥ 8-29-14(56308)
ప్రత్యక్ష తే మహాబాహో యథా రాత్రౌ ఘటోత్కచః।
మాయాశతాని కుర్వాణో హతో మాయాపురస్కృతః॥ 8-29-15(56309)
న చాతిష్ఠత బీభత్సుః ప్రత్యనీకే కథంచన।
ఏతాంశ్చ దివసాన్సర్వాన్భయేన మహతా వృతః॥ 8-29-16(56310)
భీమసేనశ్చ బలవాంధనుష్కోట్యాభిచోదితః।
ఉక్తశ్చ సంజ్ఞయా రాజన్మూఢ ఔదరికో యథా॥ 8-29-17(56311)
మాద్రీపుత్రౌ తథా శూరౌ యేన జిత్వా మహారణే।
కమప్యర్థం పురస్కృత్య న హతౌ యుధి మారిష॥ 8-29-18(56312)
యేన వృష్ణిప్రవీరస్తు సాత్యకిః సాత్వతాం వరః।
నిర్జిత్య సమరే శూరో విస్థశ్చ బలాత్కృతః॥ 8-29-19(56313)
సృంజయాశ్చేతరే సర్వే ధృష్టద్యుంనపురోగమాః।
అసకృన్నిర్జితాః సంఖ్యే స్మయమానేన సంయుగే॥ 8-29-20(56314)
తం కథం పాండవా యుద్వే విజేష్యంతి మహారథం।
యో హన్యాత్సమరే క్రుద్వో వజ్రహస్తం పురందరం॥ 8-29-21(56315)
త్వం చ సర్వాస్త్రవిద్వీరః సర్వవిద్యాస్త్రపారగః।
బాహువీర్యేణ తే తుల్యః పృథివ్యాం నాస్తి కశ్చన॥ 8-29-22(56316)
త్వం శల్యభూతః శత్రూణామవిషహ్యః పరాక్రమే।
తతస్త్వముచ్యసే రాజఞ్శల్య ఇత్యరిసూదన॥ 8-29-23(56317)
తవ బాహుబలం ప్రాప్య న శేకుః సర్వసాత్వతాః।
తవ బాహుబలాద్రాజన్కిం ను కృష్ణో బలాధికః॥ 8-29-24(56318)
యథా హి కృష్ణేన బలం ధార్యం వై ఫల్గునే హతే।
తథా కర్ణాత్యయీభావే త్వయా ధార్యం మహద్బలం॥ 8-29-25(56319)
కిమర్థం సమరే సైన్యం వాసుదేవో న్యవారయత్।
కిమర్థం చ భవాన్సైన్యం న హనిష్యతి మారిష॥ 8-29-26(56320)
త్వత్కృతే పదవీం గంతుమిచ్ఛేయం యుధి మారిష।
సోదరాణాం చ వీరాణాం సర్వేషాం చ మహీక్షితాం॥ 8-29-27(56321)
శల్య ఉవాచ। 8-29-28x(4904)
యన్మాం బ్రవీషి గాంధారే అగ్రే సైన్యస్య మానద।
విశిష్టం దేవకీపుత్రాత్ప్రీతిమానస్ంయహం త్వయి॥ 8-29-28(56322)
ఏష సారథ్యమాతిష్ఠే రాధేయస్య యశస్వినః।
యుధ్యతః పాండవాగ్ర్యేణ యథా త్వం వీర మన్యసే॥ 8-29-29(56323)
సమయశ్చ హి మే వీర కశ్చిద్వైకర్తనం ప్రతి।
ఉత్సృజేయం యథాశ్రద్వమహం వాచోఽస్య సన్నిధౌ॥ 8-29-30(56324)
సంజయ ఉవాచ। 8-29-31x(4905)
తథేతి రాజన్పుత్రస్తే సహ కర్ణేన మారిష।
అబ్రవీత్మద్రరాజానం సర్వక్షత్రస్య సన్నిధౌ॥ 8-29-31(56325)
సారథ్యస్యాభ్యుపగమాచ్ఛల్యేనాశ్వాసితస్తదా।
దుర్యోధనస్తదా హృష్టః కర్ణం తమభిషస్వజే॥ 8-29-32(56326)
అబ్రవీచ్చ పునః కర్ణం స్తూయమానః సుతస్తవ।
జహి పార్థాన్రణే సర్వాన్మహేంద్రో దానవానివ॥ 8-29-33(56327)
స శల్యేనాభ్యుపగతే హయానాం సన్నియచ్ఛనే।
కర్ణో హృష్టమనా భూయో దుర్యోధనభాషత॥ 8-29-34(56328)
నాతిహృష్టమనా హ్యేష మద్రరాజోఽభిభాషతే।
రాజన్మధురయా వాచా పునరేనం బ్రవీహి వై॥ 8-29-35(56329)
తతో రాజా మహాప్రాజ్ఞః సర్వాస్త్రకుశలో బలీ।
దుర్యోధనోఽబ్రవీచ్ఛల్యం మద్రరాజం మహీపతిం॥ 8-29-36(56330)
పూరయన్నివ ఘోషేణ మేఘగంభీరయా గిరా।
శల్య కర్ణోఽర్జునేనాద్య యోద్వవ్యమితి మన్యతే॥ 8-29-37(56331)
తస్య త్వం పురుషవ్యాఘ్ర నియచ్ఛ తురగాన్యుధి।
కర్ణో హత్వేతరాన్సర్వాన్ఫల్గునం హంతుమిచ్ఛతి।
తస్యాభీషుగ్రహే రాజన్ప్రయాచే త్వాం పునః పునః॥ 8-29-38(56332)
పార్థస్య సచివః కృష్ణో యథాఽభీషుగ్రహో వరః।
తథా త్వమపి రాధేయం సర్వతః పరిపాలయ॥ 8-29-39(56333)
సంజయ ఉవాచ। 8-29-40x(4906)
తతః శల్యః పరిష్వజ్య సుతం తే వాక్యమబ్రవీత్।
దుర్యోధనమమిత్రఘ్నం ప్రీతో మద్రాధిపస్తదా॥ 8-29-40(56334)
శల్య ఉవాచ। 8-29-41x(4907)
ఏవం చేన్మన్యసే రాజన్గాంధారే ప్రియదర్శన।
తస్మాత్తే యత్ప్రియం కించిత్తత్సర్వం కరవాణ్యహం॥ 8-29-41(56335)
యత్రాస్మి భరతశ్రేష్ఠ యోగ్యః కర్మణి కర్హిచిత్।
తత్ర సర్వాత్మనా యుక్తో వక్ష్యే కార్యం పరంతప॥ 8-29-42(56336)
యత్తు కర్ణమహం బ్రూయాం హితకామః ప్రియాప్రియే।
మమ తత్క్షమతాం సర్వం భవాన్కర్ణశ్చ సర్వశః॥ 8-29-43(56337)
కర్ణ ఉవాచ। 8-29-44x(4908)
ఈశానస్య యథా బ్రహ్మా యథా పార్థస్య కేశవః।
తథా నిత్యం హితే యుక్తో మద్రరాజ భవస్వ నః॥ 8-29-44(56338)
శల్య ఉవాచ। 8-29-45x(4909)
ఆత్మనిందాత్మపూజా చ పరనిందా పరస్తవః।
అనాచరితమార్యాణాం వృత్తమేతచ్చతుర్విధం॥ 8-29-45(56339)
యత్తు విద్వన్ప్రవక్ష్యామి ప్రxxxxయార్థమహం తవ।
ఆత్మనః స్తవసంయుక్తం తన్నిబోధ యథాతథం॥ 8-29-46(56340)
అహం శక్రస్య సారథ్యే యోగ్యో మాతలివత్ప్రభో।
అప్రమాదాత్ప్రయోగాచ్చ జ్ఞానవిద్యాచికిత్సనైః॥ 8-29-47(56341)
తతః పార్థేన సంగ్రామే యుధ్యమానస్య తేఽనఘ।
వాహయిష్యామి తురగాన్విజ్వరో భవ సూతజ॥ ॥ 8-29-48(56342)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే కర్ణపర్వణి ఏకోనత్రింశోఽధ్యాయః॥ 29 ॥

Mahabharata - Karna Parva - Chapter Footnotes
8-29-5 నరసింహయోః కృష్ణార్జునయోః। అతస్తయోః సాంయం మమ కీర్తికరమేవేతి భావః।
సురసింహయోరితి పాఠే రుద్రపితామహయోః॥
8-29-26 కిమర్థమితి। సారథ్యామాత్రం ప్రతిజ్ఞాయ ప్రాతిభట్యం చేత్కృష్ణః కుర్యాత్తర్హి త్వం యుధ్యన్ తద్వన్మిథ్యాప్రతిజ్ఞో న భవిష్యసీతి భావః॥
8-29-27 పదవీమానృణ్యం॥
8-29-42 వక్ష్యే వోఢాస్మి॥
8-29-45 ఆత్మ నిందాపరస్తవావపి శ్రేయస।
నింద్యౌ కిముతాత్మపూజాపరనిందే। తదుభయమహం కరోమీతి భావః॥
8-29-47 అప్రమాదోఽవధానం। ప్రయోగోఽశ్వప్రేరణం।
జ్ఞానమాగామిదోషావేక్షణం। విద్యా తత్పరిహారజ్ఞానం।
చికిత్సనం దోషపరిహారసామర్థ్యం॥
8-29-29 ఏకోనత్రింశోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.